เครื่องหมายการค้า TM กับ R คืออะไร ?
ใช้ผิด อาจเสี่ยงผิดกฎหมาย !
สารบัญ
เครื่องหมาย TM กับ ® คืออะไร ? ใช้งานยังไงในประเทศไทย ถ้าไม่ใช้ เสี่ยงผิดกฎหมายไหม ?
ในยุคที่ใคร ๆ ก็สามารถสร้างแบรนด์ได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจ SME, แบรนด์ออนไลน์, Startup หรือ Creator บนแพลตฟอร์มต่าง ๆ เช่น Facebook, TikTok, Shopee หรือเว็บไซต์ของตัวเอง
สิ่งหนึ่งที่เจ้าของธุรกิจจำนวนมากมักมองข้ามในช่วงเริ่มต้น คือเรื่องของ เครื่องหมายการค้า (Trademark) เครื่องหมายการค้า (Trademark)
หลายคนอาจเคยเห็นชื่อแบรนด์หรือโลโก้ที่มีสัญลักษณ์ TM หรือ ® (Registered) ต่อท้าย
บางแบรนด์ใส่เพื่อให้ดูเป็นมืออาชีพ, บางแบรนด์ใส่ตามที่เห็นคนอื่นทำ และไม่น้อยเลยที่ใส่โดย ไม่แน่ใจว่าถูกต้องตามกฎหมายเครื่องหมายการค้าไทยหรือไม่
ดังนั้น คำถามที่เจ้าของแบรนด์ในประเทศไทยมักสงสัย ได้แก่
- เครื่องหมาย TM กับ ® ต่างกันอย่างไร
- ยังไม่จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ใส่ ® ได้หรือไม่
- ใช้ TM แทน ® ได้หรือเปล่า
- หากใช้สัญลักษณ์ผิด จะ มีความผิดตามกฎหมายหรือไม่
โดยเฉพาะในประเทศไทย การใช้สัญลักษณ์เครื่องหมายการค้า ไม่ใช่แค่เรื่องภาพลักษณ์ทางการตลาด
แต่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับ พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า และสิทธิทางกฎหมายของเจ้าของแบรนด์
บทความนี้จึงเขียนขึ้นเพื่ออธิบายให้เข้าใจอย่างชัดเจนว่า
เครื่องหมาย TM และ ® คืออะไร ใช้งานอย่างไรในประเทศไทย และใช้อย่างไรไม่ให้เสี่ยงผิดกฎหมาย
พร้อมทั้งช่วยให้คุณวางแผนต่อยอดไปสู่การ จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในไทย อย่างถูกต้อง
เครื่องหมาย TM (Trademark) คืออะไร ?
คำว่า TM ย่อมาจากคำว่า Trademark หรือ “เครื่องหมายการค้า” เมื่อนำไปใช้กับชื่อ โลโก้ หรือสัญลักษณ์ใด ๆ จะเป็นการแสดงว่า เครื่องหมายนั้นถูกใช้ในเชิงการค้าและมีเจ้าของ
อย่างไรก็ตาม การใส่ TM ไม่ได้หมายความว่าเครื่องหมายนั้นจดทะเบียนแล้ว
กล่าวง่าย ๆ คือ TM เป็นเพียงสัญลักษณ์ที่ใช้เพื่อ “แสดงความเป็นเจ้าของในทางธุรกิจ” เท่านั้น
คุณสมบัติของเครื่องหมาย TM
- ใช้ได้ ทันที โดยไม่ต้องยื่นจดทะเบียน
- ใช้ได้ทั้งเครื่องหมายที่ จดแล้วและยังไม่ได้จด
- ไม่มีสถานะคุ้มครองตามกฎหมายเครื่องหมายการค้าไทย
- ในประเทศไทย การใช้ TM ไม่มีกฎหมายบังคับหรือห้าม
ตัวอย่างกรณีที่นิยมใช้ TM
แบรนด์เพิ่งเปิดตัวใหม่
อยู่ระหว่างเตรียมเอกสารยื่นจดทะเบียน
ต้องการสื่อสารว่า “แบรนด์นี้มีเจ้าของแล้ว”
สรุปสั้นๆ สามารถใช้ TM ต่อท้ายโลโก้หรือชื่อแบรนด์ได้ ไม่ว่าจะจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าแล้วหรือยังไม่จด และ ไม่ผิดกฎหมาย
เครื่องหมาย ® (Registered Trademark) คืออะไร?
สัญลักษณ์ ® ย่อมาจากคำว่า Registered หมายถึง เครื่องหมายการค้าที่ ได้รับการจดทะเบียนแล้วอย่างถูกต้อง
ในประเทศไทย การใช้สัญลักษณ์ ® จะทำได้ก็ต่อเมื่อเครื่องหมายนั้นได้รับการจดทะเบียนกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาแล้วเท่านั้น หากนำ ® มาใช้ทั้งที่ยังไม่ได้จด อาจถือว่าเป็นการ แสดงข้อความอันเป็นเท็จต่อสาธารณชน และมีความเสี่ยงต่อการผิดกฎหมายเครื่องหมายการค้า
ใช้ ® ได้เมื่อใด?
- ได้รับ หนังสือรับรองการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า
- เครื่องหมายผ่านทุกขั้นตอนแล้ว (ไม่มีการคัดค้านหรืออุทธรณ์)
อ่านเพิ่มเติม: จดโลโก้ เครื่องหมายการค้า เบื้องต้น
แยกการใช้งาน TM กับ ® แบบง่ายๆ
TM (Trademark)
® (Registered Trademark)
ใช้เมื่อ
เริ่มใช้โลโก้ ยังไม่จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ก็ใช้ TM ได้
หลังได้รับจดทะเบียนกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาเท่านั้น
จุดประสงค์
แสดงความเป็นเจ้าของเบื้องต้น
เพื่อความน่าเชื่อถือ และคุ้มครองตามกฎหมาย
ความเสี่ยง
สิทธิไม่สมบูรณ์ทางกฎหมาย (เพราะอาจจะยังไม่ได้จดเครื่องหมายการค้า)
สิทธิฟ้องร้องตามกฎหมาย เมื่อมีการละเมิด (เรียกว่ามีหลักฐานคุ้มครองมากกว่าการไม่จดเครื่องหมายการค้า)
ใช้ ® ทั้งที่ยังไม่จด ผิดกฎหมายไหม?
คำตอบคือ : ผิด
ตาม พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม การแสดงว่าเครื่องหมายของตนจดทะเบียนแล้ว ทั้งที่ยังไม่ได้จดจริง อาจมีโทษปรับ หรือความผิดทางกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง ซึ่งถือเป็นหนึ่งในข้อผิดพลาดที่เจ้าของแบรนด์พบบ่อยโดยไม่รู้ตัว
ถ้าไม่ใช้ TM หรือ ® เลย ผิดไหม?
คำตอบคือ : ไม่ผิดกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่อาจเกิดขึ้นกับแบรนด์ของคุณ ได้แก่
ผู้อื่นเข้าใจว่าแบรนด์ “ยังไม่มีเจ้าของ”
เสี่ยงถูกลอกเลียนแบบได้ง่าย
เสียโอกาสในการปกป้อง สิทธิของเครื่องหมายการค้า ในอนาคต
คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องหมายการค้า
เมื่อคุณเข้าใจแล้วว่า TM และ ® ใช้งานแตกต่างกันอย่างไร คุณสามารถเลือกใช้ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
จะใส่หรือไม่ใส่ก็ได้ แต่ต้องใส่ให้ถูกสถานะของเครื่องหมาย
แต่หากยังไม่แน่ใจว่าแบรนด์ของคุณ จดได้หรือไม่ สามารถตรวจสอบเบื้องต้นได้ด้วย แบบทดสอบโอกาสได้รับจดเครื่องหมายการค้า
หรือหากคุณเคยใช้เครื่องหมาย ® โดยยังไม่ได้จด กลัวโดนคัดค้าน หรือโดนจดตัดหน้า
สามารถปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญาของ ATPSERVE เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจแก้ไขได้ยากในภายหลัง
เพิ่มเติม
ปรึกษาฟรี ทรัพย์สินทางปัญญา กับผู้เชี่ยวชาญ
ให้ ATPSERVE ได้เป็นคู่มืออาชีพ คู่ใจ ดูแลทุกขั้นตอนให้คุณมั่นใจว่า แบรนด์ของคุณปลอดภัย ครอบคลุม และคุ้มค่าที่สุด
Author
Marketing & Creative Director
Panita Narunatwong
ดิฉันเป็นผู้ดูแลและบริหารทีมการตลาดของ ATPSERVE ทั้งในช่องทางโซเชียลมีเดียและเว็บไซต์ โดยมีประสบการณ์มากกว่า 5 ปีในสายงานบริการด้านทรัพย์สินทางปัญญา พร้อมความเข้าใจอย่างลึกซึ้งด้านการสร้างแบรนด์และการสื่อสารในธุรกิจเฉพาะทางนี้
ดิฉันมีความเชี่ยวชาญด้านการออกแบบอัตลักษณ์องค์กร (Corporate Identity: CI) และการออกแบบโลโก้ รวมถึงการดูแลและพัฒนาภาพลักษณ์แบรนด์ของ ATPSERVE ให้มีความสอดคล้อง เป็นมืออาชีพ และสร้างความน่าเชื่อถือในทุกแพลตฟอร์ม


