เวลาในการจด อย. แต่ละประเภท
ใช้นานแค่ไหน? (อัปเดต 2026)
สำหรับผู้ประกอบการที่กำลังวางแผน นำเข้าอาหาร เครื่องสำอาง ยา หรือเครื่องมือแพทย์ เข้ามาจำหน่ายในประเทศไทย หนึ่งในจุดที่มักถูกประเมินต่ำกว่าความเป็นจริงมากที่สุด คือ “เวลาในการจด อย.”
จากประสบการณ์ทำงานด้านการยื่น อย. สินค้านำเข้า พบว่าหลายธุรกิจเตรียมทุกอย่างมาพร้อม ไม่ว่าจะเป็นสินค้า โรงงาน แพ็กเกจ หรือแผนการตลาด แต่กลับต้องชะลอหรือเลื่อนการเปิดตัว เพราะเพิ่งทราบในภายหลังว่า ระยะเวลาในการขอ อย. แต่ละประเภทสินค้าไม่เท่ากัน และไม่สามารถเร่งได้ตามใจ
ในความเป็นจริง การขอ อย. ไม่ใช่แค่การยื่นเอกสาร แต่เป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับ กฎหมาย ความปลอดภัย และความรับผิดชอบของผู้นำเข้าโดยตรง หากประเมินเวลาไม่ถูกต้อง อาจส่งผลต่อทั้งต้นทุน การนำเข้า และความเสี่ยงทางกฎหมาย
บทความนี้จึงสรุป เวลาในการจด อย. แต่ละประเภทสินค้าในประเทศไทย (อัปเดตปี 2026) โดยอ้างอิงแนวทางปฏิบัติจริงของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อให้คุณใช้วางแผนธุรกิจได้อย่างแม่นยำ ตั้งแต่ก่อนตัดสินใจนำสินค้าเข้ามาในประเทศ
สารบัญ
ทำไมต้องรู้ “เวลาในการจด อย.” ก่อนเริ่มนำเข้าสินค้า
ในทางปฏิบัติ หลายแบรนด์มีสินค้าอยู่แล้วจากต่างประเทศ และตั้งเป้าเปิดตลาดในไทยทันที แต่ต้องหยุดทุกอย่างเพราะยังไม่ได้เลข อย. ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรง เช่น
ไม่สามารถนำสินค้าเข้ามาจำหน่ายหรือทำการตลาดได้ตามกฎหมาย
แผนโฆษณาและแผนเปิดตัวต้องเลื่อนออกไป
ต้นทุนค่าสต็อก ค่าฝากโกดัง หรือค่าดำเนินการจากต่างประเทศเพิ่มขึ้น
เสี่ยงต่อการกระทำผิดกฎหมาย หากนำเข้าสินค้าก่อนผ่านการอนุญาต
สำหรับสินค้านำเข้า เวลาในการจด อย. จึงไม่ใช่เรื่องเทคนิค แต่เป็นส่วนหนึ่งของแผนธุรกิจ ที่ต้องรู้ล่วงหน้า เพื่อไม่ให้กระทบทั้งกระแสเงินสดและความน่าเชื่อถือของแบรนด์
ตารางสรุปเวลาในการจด อย. แต่ละประเภท (อัปเดต 2026)
| ประเภทสินค้า | รูปแบบการยื่น | ระยะเวลาโดยประมาณ |
|---|---|---|
| อาหาร | แจ้งรายละเอียด / ขออนุญาต | 3–30 วันทำการ |
| เครื่องสำอาง | จดแจ้ง (Notification) | 1–3 วันทำการ |
| ยา | ขึ้นทะเบียน / ขออนุญาต | 6–24 เดือน |
| เครื่องมือแพทย์ | แจ้ง / จดทะเบียน / ขออนุญาต | 1–12 เดือน |
ระยะเวลาจริงอาจแตกต่าง ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของสินค้าและเอกสาร
เวลาในการจด อย. อาหาร (สินค้านำเข้า)
ระยะเวลาโดยประมาณ
อาหารทั่วไป: 3–7 วันทำการ
อาหารควบคุมเฉพาะ: 7–30 วันทำการ
อาหารเสริม: 15–45 วัน หรือมากกว่า
สำหรับสินค้านำเข้า ระยะเวลามักเพิ่มขึ้นจากการตรวจสอบ สูตร ส่วนประกอบ และเอกสารจากประเทศต้นทาง โดยเฉพาะกรณีที่มีสารสกัดใหม่หรือมีการอ้างสรรพคุณทางสุขภาพ
ปัจจัยที่มีผลต่อเวลา
ประเภทสารอาหารหรือสารสกัด
การอ้างอิงสรรพคุณบนฉลาก
เอกสารรับรองโรงงานและแหล่งผลิต
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:
พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522
https://food.fda.moph.go.th/food-law/category/food-act-be2522/
เวลาในการจด อย. เครื่องสำอาง (นำเข้า)
เครื่องสำอางถือเป็นกลุ่มที่ใช้เวลาน้อยที่สุด หากเตรียมเอกสารถูกต้อง โดยใช้ระบบ Cosmetic Notification
ระยะเวลาโดยประมาณ
1–3 วันทำการ
ในบางกรณีสามารถได้รับเลขจดแจ้งภายในวันเดียว
สาเหตุที่ทำให้ล่าช้า (พบบ่อยในสินค้านำเข้า)
ใช้สารต้องห้ามหรือเกินเกณฑ์ของกฎหมายไทย
ฉลากภาษาไทยไม่ครบหรือไม่ถูกต้อง
ใช้ชื่อสารไม่ตรงตาม INCI Name
สูตรจากต่างประเทศใช้ได้ แต่ไม่สอดคล้องกับกฎหมายไทย
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:
พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558
https://laws.fda.moph.go.th/laws/category/act/
วิธีจด อย. เพื่อนำเข้าเครื่องสำอาง อัปเดต 2026
เวลาในการจด อย. ยา (นำเข้า)
ระยะเวลาโดยประมาณ
ยาสามัญ: 6–12 เดือน
ยาใหม่ / ยานำเข้า: 12–24 เดือน หรือมากกว่า
เหตุผลที่ใช้เวลานาน
การประเมินความปลอดภัยและประสิทธิผล
การตรวจเอกสารทางวิชาการและงานวิจัย
การตรวจมาตรฐานสถานที่ผลิตจากต่างประเทศ
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:
พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510
https://laws.fda.moph.go.th/laws/category/act/
เวลาในการจด อย. เครื่องมือแพทย์ (นำเข้า)
ระยะเวลาโดยประมาณ (ตามระดับความเสี่ยง)
Class I: 1–3 เดือน
Class II–III: 3–6 เดือน
Class IV: 6–12 เดือนขึ้นไป
ปัจจัยที่มีผลต่อเวลา
ระดับความเสี่ยงของอุปกรณ์
เอกสารรับรองมาตรฐาน (เช่น ISO, CE)
ประเทศและแหล่งผลิต
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:
พระราชบัญญัติเครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2551
https://laws.fda.moph.go.th/laws/category/act/
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้การจด อย. เร็วหรือช้า (โดยเฉพาะสินค้านำเข้า)
ความครบถ้วนและความสอดคล้องของเอกสารจากต่างประเทศ
ความเข้าใจข้อกฎหมายของผู้นำเข้า
ความซับซ้อนของสูตรหรือเทคโนโลยี
การเตรียมฉลากและข้อมูลโฆษณาให้ตรงกฎหมายไทย
ในหลายกรณี ข้อผิดพลาดเพียงเล็กน้อย เช่น การใช้คำบนฉลากหรือเอกสารไม่ตรงกัน อาจทำให้กระบวนการล่าช้าเป็นเดือน
สรุป
ขอ อย. คืออะไร? ทำไมธุรกิจต้องขอ อย. ก่อนขายสินค้า เมื่อพิจารณาจากงานจริง จะเห็นว่า เวลาในการจด อย. แต่ละประเภทสินค้าแตกต่างกันอย่างชัดเจน ตั้งแต่ไม่กี่วันไปจนถึงหลายปี โดยเฉพาะในกรณีของ สินค้านำเข้า ที่ต้องผ่านการตรวจสอบทั้งฝั่งเอกสารต่างประเทศและกฎหมายไทย
การเข้าใจระยะเวลาเหล่านี้ตั้งแต่ต้น จะช่วยให้ผู้ประกอบการ
วางแผนการนำเข้าและเปิดตัวสินค้าได้แม่นยำ
ลดความเสี่ยงด้านกฎหมาย
และควบคุมต้นทุนที่อาจเกิดจากความล่าช้าโดยไม่จำเป็น
หากคุณยังไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณเข้าข่ายประเภทใด หรือควรเตรียมตัวอย่างไร การทำความเข้าใจโครงสร้างของ อย. ตั้งแต่ต้น จะช่วยให้การนำเข้าสินค้าในปี 2026 เป็นไปอย่างราบรื่นมากขึ้น
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ อย. (FAQ)
การจด อย. ใช้เวลากี่วัน ขึ้นอยู่กับอะไรเป็นหลัก?
ขึ้นอยู่กับ ประเภทสินค้า ระดับความเสี่ยง และความครบถ้วนของเอกสาร โดยเฉพาะในกรณีสินค้านำเข้า หากเอกสารจากต่างประเทศไม่สอดคล้องกับกฎหมายไทย อาจทำให้ระยะเวลายืดออกจากที่คาดไว้มาก
สินค้าประเภทไหน ใช้เวลาจด อย. นานที่สุด?
ยาและเครื่องมือแพทย์ความเสี่ยงสูง ใช้เวลานานที่สุด
ยานำเข้า: ประมาณ 12–24 เดือน หรือมากกว่า
เครื่องมือแพทย์ Class IV: ประมาณ 6–12 เดือนขึ้นไป
เนื่องจากต้องผ่านการประเมินด้านความปลอดภัย ประสิทธิผล และเอกสารทางวิชาการอย่างละเอียด
เครื่องสำอางนำเข้า ทำไมถึงจด อย. ได้เร็ว?
เครื่องสำอางใช้ระบบ Cosmetic Notification (จดแจ้ง)
หากสูตรและฉลากถูกต้องตามกฎหมายไทย จะใช้เวลาเพียง 1–3 วันทำการ และบางกรณีสามารถได้เลข อย. ภายในวันเดียว
อาหารเสริม ใช้เวลาจด อย. นานกว่าอาหารทั่วไปหรือไม่?
ใช่ โดยทั่วไป อาหารเสริมใช้เวลานานกว่า
อาหารทั่วไป: 3–7 วันทำการ
อาหารเสริม: ประมาณ 15–45 วัน หรือมากกว่า
เนื่องจากมีการตรวจสอบสูตร สารสกัด และการอ้างสรรพคุณบนฉลากอย่างเข้มงวด
ถ้ารีบเปิดตัวสินค้า สามารถเร่งการจด อย. ได้หรือไม่?
ไม่สามารถเร่งขั้นตอนของ อย. ได้ตามต้องการ
แต่สามารถ ลดความล่าช้าได้ ด้วยการเตรียมเอกสาร สูตร ฉลาก และข้อมูลโฆษณาให้ถูกต้องตั้งแต่แรก ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการถูกตีกลับหรือขอแก้ไขเอกสารหลายรอบ
ปรึกษาฟรี การจด อย. กับผู้เชี่ยวชาญ
ให้ ATPSERVE ได้เป็นคู่มืออาชีพ คู่ใจ ดูแลทุกขั้นตอนให้คุณมั่นใจว่า แบรนด์ของคุณปลอดภัย ครอบคลุม และคุ้มค่าที่สุด
Author
Trademark & Legal Specialist
Rittipat Pansanam
เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญา โดยมุ่งเน้นงานด้านเครื่องหมายการค้าและลิขสิทธิ์ ทั้งในเชิงเทคนิค การดำเนินกระบวนการ และการบังคับใช้สิทธิ ให้คำปรึกษาแก่ลูกค้าทั้งในประเทศและต่างประเทศเกี่ยวกับการได้มา การคุ้มครอง และการบริหารจัดการสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเป็นระบบ


