วิเคราะห์สิทธิบัตร ผู้หญิงกับบทบาท

นักประดิษฐ์ ในสิทธิบัตรไทย

นักประดิษฐ์ atpserve

การยื่นจดสิ่งประดิษฐ์ ในฐานะ สิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร หรือสิทธิบัตรออกแบบผลิตภัณฑ์ เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในทุก ๆ ปี (ตั้งแต่ปี 2010 จนถึงปี 2020 มีจำนวนสิทธิบัตรที่ยื่นจดเข้ามาประมาณ 140,000 กว่าฉบับ) แต่รู้หรือไม่ว่า สัดส่วนงานประดิษฐ์ที่มี นักประดิษฐ์ ผู้หญิง ร่วมอยู่ด้วยมีไม่ถึง 20% (ประมาณ 17%) แม้ว่าจะเป็นจำนวนที่ยังไม่สูงมาก แต่สัดส่วนสิทธิบัตรที่มีนักประดิษฐ์ผู้หญิงร่วมอยู่ด้วยนั้น เติบโตขึ้นกว่า 80% ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา รายละเอียดเป็นอย่างไร ATPSERVE จะอธิบายให้ฟัง

ก่อนอื่นเลย ต้องออกตัวก่อนว่าการค้นหานักประดิษฐ์ “เพศหญิง” ในข้อมูลสิทธิบัตรไทยนั้นไม่ง่าย ดังนั้นการวิเคราะห์นี้จึงไม่สามารถบอกว่าถูกต้อง 100% เพราะว่าผู้ประดิษฐ์หญิงบางท่านมีตำแหน่งทางวิชาการ เช่น ดร. หรือ ศ.ดร. จึงทำให้แยกได้ยากว่า รายชื่อดังกล่าวเป็นเพศอะไร จึงอาจทำให้สิทธิบัตรที่ประดิษฐ์โดยผู้หญิงหรือผู้หญิงมีส่วนร่วมนั้น มีมากกว่าในบทความฉบับนี้เล็กน้อย

สารบัญ

สัดส่วน นักประดิษฐ์ หญิง

หากเรานำจำนวนสิทธิบัตรทั้งหมดที่ยื่นจดทะเบียนเข้ามา คิดเป็น 100% และนับจำนวนสิทธิบัตรที่นักประดิษฐ์หญิงมีส่วนร่วมอยู่ด้วย เราจะได้แผ่นภูมิแสดงสัดส่วนนักประดิษฐ์ผู้หญิง ดังแสดงตามภาพด้านล่าง

สัดส่วนนักประดิษฐ์หญิง ATPSERVE

เมื่อ 10 ปีที่แล้ว เรามีสัดส่วนงานประดิษฐ์ที่มีนักประดิษฐ์ผู้หญิงประมาณ 14% และเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนถึงในปี 2563 ที่ผ่านมา แม้สถานการณ์การระบาดของโรค COVID-19 จะส่งผลกระทบต่อจำนวนการยื่นจดทะเบียนสิทธิบัตรพอสมควร (งานประดิษฐ์ยื่นจดทะเบียนลดลงประมาณ 1 พันฉบับ) แต่จำนวนงานประดิษฐ์ที่ผู้หญิงมีส่วนร่วมในการประดิษฐ์ กลับเพิ่มขึ้นอย่างปกติ โดยมีสัดส่วนอยู่ที่ประมาณ 30% ของคำขอสิทธิบัตรที่ยื่นจดทะเบียนเข้ามาในปี 2563

อัตราการยื่นคำขอของ นักประดิษฐ์ หญิง

อัตราการเพิ่มนักประดิษฐ์หญิง atpserve

สอดคล้องกับสัดส่วนที่เพิ่มขึ้น คืออัตราการยื่นคำขอสิทธิบัตรของงานประดิษฐ์ที่มีผู้หญิงเป็นนักประดิษฐ์ เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในช่วง 10 ปี โดยในรอบ 10 ปี เพิ่มขึ้นถึง 80%

แต่ทั้งนี้แม้ตัวเลขจะดูน่าสนใจ แต่ในถาพรวมยังถือว่าน้อยเมื่อเทียบกับคำขอสิทธิบัตรทั้งหมดที่ยื่นเข้ามา เพราะสิทธิบัตรในรอบ 10 ปี มีกว่า 140,000 ฉบับ แต่มีคำขอที่มีนักประดิษฐ์เป็นผู้หญิงเพียง 25,000 กว่าคำขอเท่านั้น หรือคิดเป็นเพียง 17% ของคำขอทั้งหมด

ทำไมสิทธิบัตรจากนักประดิษฐ์หญิงถึงน้อย?

แม้การยื่นจดสิทธิบัตร ผู้หญิงล้วนมีสิทธิในการได้รับสิทธิบัตรเทียบเท่ากับผู้ชาย แต่การศึกษาในประเทศสหรัฐอเมริกา โดย Yale University พบว่าผู้ยื่นคำขอเพศหญิงมีโอกาสได้รับการจดสิทธิบัตรน้อยกว่าเพศชาย สอดคล้องกับ การศึกษาจากองค์กรสิทธิบัตรโลก (WIPO) บอกว่า ผู้หญิงมักมีแนวคิดทางด้านการค้า (Commercialization) น้อยกว่าเพศชาย (ผมคิดว่า ความคิดในด้านการค้าในที่นี้ หมายถึงการคุ้มครองสิทธิบัตร)

อันที่จริงแล้ว เราอาจต้องไล่มาตั้งแต่พื้นฐานด้านความสนใจในวิทยาศาสตร์ โดยการศึกษาของ สถานบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ระบุว่านักเรียนชายมีผลการประเมินวิทยาศาสตร์สูงกว่านักเรียนหญิงและมีจุดแข็งด้านวิทยาศาสตร์มากกว่าด้านการอ่านและคณิตศาสตร์ อีกทั้งนักเรียนชายแสดงออกว่ามีความมั่นใจเมื่อเรียนวิทยาศาสตร์มากกว่านักเรียนหญิง

และแน่นอนว่า ไม่ใช่ทุกคนที่มีส่วนในการประดิษฐ์จะได้รับการใส่ชื่อในสิทธิบัตร

ประเภทสิ่งประดิษฐ์ 5 อันดับแรก

สัดส่วนงานประดิษฐ์ ATPSERVE

อาหารและเครื่องดื่ม คืองานประดิษฐ์ที่เท่าเทียมกัน

เมื่อพิจารณา ประเภทงานประดิษฐ์ 5 อันดับแรก ที่มีนักประดิษฐ์ผู้หญิงจะพบว่า สูงที่สุดเป็นงานเกี่ยวกับอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่ผสมแอลกอฮอร์ ซึ่งเมื่อพิจารณาในกลุ่มดังกล่าว จะพบว่าเกือบ 50% เป็นงานประดิษฐ์ที่ผู้หญิงมีส่วนในการประดิษฐ์

รองลงมาคือ งานเกี่ยวกับเภสัชกรรมและทันตกรรม บรรจุภัณฑ์ เครื่องประดับและเฟอร์นเจอร์ตามลำดับ

สรุป

สิ่งประดิษฐ์หรืองานประดิษฐ์ สามารถคุ้มครองได้ด้วยการจดสิทธิบัตร ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมามีการยื่นจดสิทธิบัตรอย่างต่อเนื่อง และหนึ่งในแรงขับเคลื่อนจำนวนสิทธิบัตรเหล่านั้นที่สำคัญคือนักประดิษฐ์ผู้หญิง ซึ่งมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องกว่า 80% ใน 10 ปีที่ผ่านมา โดยในปี 2563 มีงานประดิษฐ์ที่นักประดิษฐ์ผู้หญิงมีส่วนร่วมอยู่ในสัดส่วนกว่า 30% ซึ่งถึงเป็นนิมิตหมายที่ดีที่เราจะเห็นนักประดิษฐ์ผู้หญิง พัฒนางานประดิษฐ์และนำมาจดสิทธิบัตรมากยิ่งขึ้น

Intellectual property (IP) law is generally recognized as a means to celebrate and reward the contributions of creative individuals by giving them legal exclusivity over their creations for a period of time during which they may determine who may exploit their work – WIPO

เพิ่มเติม

– ข้อมูลสิทธิบัตร กรมทรัพย์สินทางปัญญา

– Why are so few women inventors named on patents? BBC

ปรึกษาฟรี การจดสิทธิบัตร กับผู้เชี่ยวชาญ

ให้ ATPSERVE ได้เป็นคู่มืออาชีพ คู่ใจ ดูแลทุกขั้นตอนให้คุณมั่นใจว่า แบรนด์ของคุณปลอดภัย ครอบคลุม และคุ้มค่าที่สุด

นัดปรึกษาฟรีผู้หญิง
Phonlakrit CEO OF ATP

Author

CEO & Patent Agent
Phonlakrit Kitvachalasophon

ผมเป็นนักกลยุทธ์ด้านทรัพย์สินทางปัญญาและเจ้าของธุรกิจ ที่เชี่ยวชาญด้านสิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า และนวัตกรรมที่ขับเคลื่อนด้วยทรัพย์สินทางปัญญา (IP) ด้วยประสบการณ์ตรงในการให้คำปรึกษาแก่ SME และองค์กรที่มุ่งเน้นด้านเทคโนโลยี ผมช่วยเปลี่ยนแนวคิดให้กลายเป็นสินทรัพย์ทางธุรกิจที่ได้รับการคุ้มครองและสามารถต่อยอดการเติบโตได้อย่างยั่งยืน

งานของผมเชื่อมโยงระหว่างกฎหมาย เทคโนโลยี และกลยุทธ์ทางธุรกิจ โดยมุ่งเน้นการนำไปใช้ได้จริงและสร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจที่วัดผลได้ ผมเชื่อว่าทรัพย์สินทางปัญญาไม่ใช่เพียงเครื่องมือทางกฎหมายเพื่อการคุ้มครองเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยสร้างความสามารถในการแข่งขันและการเติบโตระยะยาวของธุรกิจอีกด้วย

Logo ATPSERVE white

เอทีพีเซิร์ฟ ที่ปรึกษาที่เข้าใจธุรกิจคุณ

หากท่านมีงานสร้างสรรค์ นวัตกรรมหรือข้อสงสัย สามารถกรอกแบบฟอร์มเพื่อส่งข้อมูลถึงเรา ทางเราจะติดต่อกลับทันทีที่ได้รับข้อมูลดังกล่าว

ช่องทางติดต่อทางไลน์

International Function
International Function
Group Company
group company atpask

ฟรี! สำหรับลูกค้า ATPSERVE

ASK เป็น CRM platform ที่เกิดจากความตั้งใจในการให้บริการลูกค้าของเราอย่างเต็มที่ ดังนั้นจึง “ฟรีตลอดชีพ”

ใช้งานง่ายผ่าน LineOA

หมดปัญหาเรื่องความยุ่งยาก ไม่ต้องเข้าเว็บไซต์หรือติดตั้ง Application เพื่อเข้าใช้งาน ลูกค้าสามารถทำทุกอย่างผ่าน Line OA ซึ่งเป็นแอพพลิเคชั่นยอดฮิตที่ทุกท่านใช้เป็นประจำ

how to login atpask

Analytic Dashboard

ลูกค้าสามารถตรวจสอบ IP Portfolio รวมกับ Transaction ต่างๆได้ด้วยตนเอง ทำให้สามารถใช้ในการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

analytic dashboard all time

สะสมแต้มทุกยอดใช้จ่าย

ทุกยอดใช้จ่าย จะถูกคำนวนเป็นแต้มสะสมโดยอัตโนมัติ ในอัตรา 500 บาท = 1 แต้ม เพื่อใช้แลกส่วนลดหรือของรางวัลมากมาย ในทุก platform ของเรา

ATPask สะสมแต้มรับแต้มได้ทุกวัน

แจ้งเตือนเมื่ออัพเดทสถานะ

ASK จะส่งแจ้งเตือนทันที เมื่อมีการอัพเดทสถานะ เช่น มีคำสั่งแก้ไข รับจดทะเบียน หรือต่ออายุ ไม่พลาดทุกข้อมูลสำคัญ ทำให้ลูกค้าสามารถเอาเวลาไปกังวลในเรื่องธุรกิจหลักที่สำคัญมากกว่า

แจ้งเตือนเมื่ออัพเดตสถานะทุกวัน

File Management

ASK จัดเก็บเอกสารบน cloud service ที่ได้มาตรฐาน มีการจัดการชั้นความลับ ลูกค้าสามารถดาวน์โหลดเอกสารสำคัญได้ผ่านออนไลน์ ไม่ต้องกลัวเอกสารหายอีกต่อไป

file management 1